Blog Detayları

Ceza Muhakemesinde Usul Eşitliği İlkesi: Uzlaştırma ve Ön ödeme Kurumlarının Anayasal Denetimi (AYM 2024/197 E., 2025/86 K. Kararı Işığında)

1. SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA EVRELERİNİN AYRIMI

Ceza muhakemesi hukuku, suç şüphesinin ortaya çıkmasından hükmün kesinleşmesine kadar geçen süreci iki temel evreye ayırmaktadır: soruşturma ve kovuşturma. Bu ayrım, yalnızca teorik bir tasnif olmayıp, muhakemenin işleyişi, tarafların hak ve yetkileri ile yargısal denetimin kapsamı bakımından belirleyici niteliktedir.¹

1. Soruşturma Evresi
2. Tanım ve Hukuki Niteliği

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 2/1-e maddesine göre soruşturma:

“Kanuna göre yetkili merciler tarafından suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi ifade eder.”

Bu evrede muhakemenin hâkimi değil, Cumhuriyet savcısı belirleyici aktördür.² Soruşturma, kural olarak yazılı ve gizli yürütülen bir süreçtir.

2. Amacı

Soruşturma evresinin amacı:

Suçun işlenip işlenmediğini

Şüphelinin kim olduğunu

Kamu davası açılması için yeterli şüphe bulunup bulunmadığını tespit etmektir.³

3. Sonuçları

Soruşturma evresi iki şekilde sonuçlanır:

1. a) Kovuşturmaya yer olmadığı kararı (KYOK)

CMK m.172 uyarınca, yeterli şüphe yoksa savcı kamu davası açmaz.

1. b) İddianame düzenlenmesi

CMK m.170 uyarınca, yeterli şüphe varsa savcı iddianame düzenler.

1. Kovuşturma Evresi
2. Tanım ve Başlangıcı

CMK m.2/1-f hükmüne göre kovuşturma:

“İddianamenin kabulüyle başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi ifade eder.”

Ayrıca CMK m.175:

“İddianamenin kabulü ile kamu davası açılmış olur.”

Dolayısıyla:

Kovuşturmayı başlatan savcı değil, mahkemedir.

2. Hukuki Niteliği

Kovuşturma evresi:

Aleni

Sözlü

Çelişmeli

Yargılama ilkelerine tabidir.⁴

Bu evrede artık:

Savcı iddia makamıdır

Sanık savunma makamıdır

Mahkeme karar vericidir

3. Amacı

Kovuşturmanın amacı:

Maddi gerçeğin şüpheden uzak şekilde ortaya çıkarılmasıdır.

Bu yönüyle soruşturmadaki “yeterli şüphe” standardı, kovuşturmada:

Her türlü şüpheden uzak kesin kanaat seviyesine çıkar.⁵

1. Soruşturma ve Kovuşturma Arasındaki Temel Farklar

1. İddianamenin Kabulü: Kırılma Noktası

Ceza muhakemesinde en kritik eşik:

İddianamenin kabulüdür

Çünkü bu aşama:

Soruşturmayı bitirir

Kovuşturmayı başlatır

Yargılamayı mahkeme merkezine taşır

1. İçtihat ve Anayasal Çerçeve

Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay, soruşturma ve kovuşturma ayrımının:

Adil yargılanma hakkı bakımından kritik olduğunu vurgulamaktadır.

AYM

Ceza muhakemesi sürecinin bütünlüğü içinde, şüpheli ve sanığın savunma haklarının etkin kullanımı sağlanmalıdır.

(AYM, B. No: 2013/5619, 15.04.2015, § 32)

Yargıtay

Kovuşturma evresi, delillerin tartışıldığı ve hükmün oluşturulduğu aşamadır.

(Yargıtay CGK, 25.02.2014, E.2013/1-401, K.2014/83)

DİPNOTLAR

1. Nur Centel / Hamide Zafer / Özlem Çakmut, Ceza Muhakemesi Hukuku, 14. Baskı, İstanbul 2020, s. 35-37
2. CMK m.160
3. Centel/Zafer/Çakmut, s. 412-415
4. CMK m.182 vd.
5. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 03.05.2011, E.2011/1-41, K.2011/82

1. UZLAŞTIRMA VE ÖNÖDEME KURUMLARININ CEZA MUHAKEMESİNDEKİ YERİ

Ceza muhakemesinde klasik yargılama sürecine alternatif olarak öngörülen bazı kurumlar, uyuşmazlığın daha hızlı ve etkin şekilde çözülmesini amaçlamaktadır. Bu kapsamda uzlaştırma ve ön ödeme kurumları, ceza adalet sisteminde önemli bir işlev üstlenmektedir. Ancak bu kurumların uygulanma alanının belirlenmesi, anayasal ilkeler bakımından da değerlendirilmesi gereken bir konudur.

1. Uzlaştırma Kurumu
2. Tanım ve Hukuki Dayanak

Uzlaştırma, CMK m.253 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, suçtan doğan uyuşmazlığın taraflar arasında bir uzlaştırmacı aracılığıyla çözülmesini amaçlayan alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir.¹

Bu kurumda amaç, ceza yargılamasına başvurmadan veya yargılama sürecini sonlandırarak, mağdur ile şüpheli/sanık arasında bir uzlaşma sağlanmasıdır.²

2. Hukuki Niteliği ve Amacı

Uzlaştırma:

Onarıcı adalet anlayışına dayanır

Mağdurun zararının giderilmesini esas alır

Failin topluma yeniden kazandırılmasını hedefler

Bu yönüyle klasik cezalandırıcı sistemden ayrılır.³

3. Sonuçları

Uzlaştırmanın sağlanması hâlinde:

Soruşturma aşamasında → kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir

Kovuşturma aşamasında → davanın düşmesine karar verilir

(CMK m.253/19)⁴

1. Ön ödeme Kurumu
2. Tanım ve Hukuki Dayanak

Ön ödeme kurumu, Türk Ceza Kanunu m.75’te düzenlenmiş olup, belirli suçlar bakımından failin kanunda öngörülen miktarı ödemesi hâlinde kamu davasının açılmamasını veya açılmış davanın düşmesini sağlayan bir kurumdur.⁵

2. Hukuki Niteliği

Ön ödeme:

Ceza muhakemesine alternatif bir mekanizmadır

Failin cezai sorumluluğunu ortadan kaldırmaz ancak cezalandırmayı ortadan kaldırır.

Bu yönüyle uzlaştırmadan farklıdır.⁶

3. Sonuçları

Ön ödeme hâlinde:

Soruşturma aşamasında → kamu davası açılmaz

Kovuşturma aşamasında → dava düşer

(TCK m.75)⁷

1. Uzlaştırma ve Ön ödeme Arasındaki Temel Farklar

1. Anayasal İlkeler Bakımından Değerlendirme

Uzlaştırma ve önödeme kurumlarının uygulanması, yalnızca ceza muhakemesi tekniği bakımından değil, aynı zamanda eşitlik, ölçülülük ve adil yargılanma ilkeleri bakımından da değerlendirilmelidir.

Bu bağlamda:

Aynı suç tipine ilişkin olarak

Farklı muhakeme yollarının öngörülmesi bazı durumlarda anayasal sorunlara yol açabilmektedir.

Nitekim Anayasa Mahkemesi, farklı muhakeme usullerinin uygulanmasının:

Eşitlik ilkesini zedeleyebileceğini

Öngörülebilirliği ortadan kaldırabileceğini kabul etmektedir.⁸

1. İçtihat Çerçevesi

Yargıtay

Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda uzlaştırma işlemleri yapılmadan doğrudan hüküm kurulması hukuka aykırıdır.

(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 19.02.2019, E.2017/18-931, K.2019/121)

Anayasa Mahkemesi

Ceza muhakemesinde öngörülen usul farklılıkları, benzer durumda bulunan kişiler bakımından eşitsizliğe yol açmamalıdır.

(AYM, B. No: 2013/5619, 15.04.2015, § 34)

DİPNOTLAR

1. CMK m.253
2. Nur Centel / Hamide Zafer / Özlem Çakmut, Ceza Muhakemesi Hukuku, 14. Baskı, İstanbul 2020, s. 732-735
3. Veli Özer Özbek / Koray Doğan / Pınar Bacaksız, Ceza Muhakemesi Hukuku, 13. Baskı, Ankara 2021, s. 789-792
4. CMK m.253/19
5. TCK m.75
6. Özbek/Doğan/Bacaksız, s. 812-814
7. TCK m.75
8. AYM, B. No: 2013/5619, 15.04.2015

III. ANAYASA MAHKEMESİ’NİN 2024/197 ESAS, 2025/86 KARAR SAYILI KARARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Ceza muhakemesinde alternatif çözüm yolları olan uzlaştırma ve ön ödeme kurumlarının uygulanma alanı, uzun süredir doktrinde ve uygulamada tartışma konusu olmuştur. Bu tartışma, Anayasa Mahkemesi’nin 27.03.2025 tarihli, 2024/197 Esas ve 2025/86 Karar sayılı kararı ile anayasal düzlemde değerlendirilmiş ve önemli sonuçlara bağlanmıştır.

1. Kararın Konusu ve İnceleme Alanı

Söz konusu karar, ceza mevzuatında aynı suç tipi içerisinde yer alan bazı fiiller bakımından farklı muhakeme usullerinin öngörülmesini konu almaktadır. Özellikle hakaret suçunun bazı türlerinin uzlaştırma kapsamında bırakılması, bazılarının ise bu kapsam dışında tutulması suretiyle farklı muhakeme yollarına tabi kılınması inceleme konusu yapılmıştır.

Bu bağlamda Anayasa Mahkemesi, kanun koyucunun ceza muhakemesi alanındaki takdir yetkisinin sınırlarını değerlendirmiştir.

1. Anayasa Mahkemesi’nin Temel Tespitleri

Anayasa Mahkemesi kararında, ceza muhakemesi sisteminde öngörülen farklı usullerin, belirli anayasal ilkeler çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır.

1. Eşitlik İlkesine İlişkin Değerlendirme

Mahkeme, benzer nitelikteki fiiller bakımından farklı muhakeme usullerinin öngörülmesinin, Anayasa’nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesi bakımından sorunlu olabileceğini ifade etmiştir.¹

Bu kapsamda:

Aynı suç tipi içerisinde yer alan fiillerin

Farklı usullere tabi tutulmasının nesnel ve makul bir temele dayanması gerektiği belirtilmiştir.

2. Hukuki Öngörülebilirlik ve Belirlilik İlkesi

Kararda ayrıca, ceza muhakemesi kurallarının öngörülebilir olması gerektiği vurgulanmıştır. Buna göre bireyler:

Hangi fiilin hangi muhakeme usulüne tabi olduğunu

Önceden öngörebilmelidir

Aksi hâlde hukuk güvenliği zedelenir.²

3. Ölçülülük İlkesi

Anayasa Mahkemesi, farklı muhakeme usullerinin uygulanmasının ölçülülük ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmiştir.

Bu bağlamda:

Getirilen farklılığın elverişli

Gerekli

Orantılı olması zorunludur.³

1. Kararın Sonucu ve Norm Denetimi

Anayasa Mahkemesi, yaptığı değerlendirme sonucunda:

Aynı suç tipi içinde farklı muhakeme usulleri öngören düzenlemenin

Anayasal ilkelere aykırı olduğuna hükmetmiş ve ilgili hükmü iptal etmiştir.

Bu iptal kararı, ceza muhakemesinde usul farklılıklarının sınırlarını belirleyen önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır.

1. Kararın Ceza Muhakemesi Hukukuna Etkisi

Söz konusu karar, yalnızca uzlaştırma ve ön ödeme kurumları bakımından değil, genel olarak ceza muhakemesinde usul kurallarının uygulanması bakımından da önemli sonuçlar doğurmaktadır.

Bu kapsamda karar:

1. Usul Eşitliği İlkesini Güçlendirmiştir

Taraflar arasında veya benzer durumdaki kişiler arasında usul farklılığı yaratılmasının sınırları çizilmiştir.

2. Kanun Koyucunun Takdir Yetkisini Sınırlandırmıştır

Ceza muhakemesinde farklı usuller öngörülmesi mümkün olmakla birlikte, bu farklılıkların keyfi olmaması gerektiği ortaya konulmuştur.

3. Adil Yargılanma Hakkını Güçlendirmiştir

Usul kurallarının bireyler üzerinde farklı etkiler doğurmasının önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

1. Değerlendirme

Anayasa Mahkemesi’nin bu kararı, ceza muhakemesinde usul kurallarının yalnızca teknik düzenlemeler olmadığını, aynı zamanda anayasal denetime tabi normlar olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Bu bağlamda:

Aynı hukuki durumda bulunan kişiler arasında farklı usul uygulanması, anayasal olarak sınırlıdır

Bu tespit, yalnızca uzlaştırma ve ön ödeme kurumları bakımından değil, ceza muhakemesinin tüm aşamaları bakımından geçerlidir.

DİPNOTLAR

1. Anayasa Mahkemesi, 27.03.2025, E.2024/197, K.2025/86
2. Aynı karar
3. Aynı karar

1. USUL EŞİTLİĞİ İLKESİ VE CEZA MUHAKEMESİNDE UYGULAMA ALANI

Ceza muhakemesi hukukunda usul kuralları, yalnızca yargılamanın teknik işleyişine ilişkin düzenlemeler olmayıp, aynı zamanda bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin korunmasına hizmet eden normatif araçlardır. Bu bağlamda, muhakeme sürecinde tarafların eşit imkânlara sahip olması, adil yargılanma hakkının temel unsurlarından birini oluşturmaktadır.¹

1. Usul Eşitliği İlkesinin Tanımı ve Kapsamı

Usul eşitliği ilkesi, ceza muhakemesinde tarafların iddia ve savunmalarını ileri sürme, delil sunma ve yargılamaya katılma bakımından eşit imkânlara sahip olmasını ifade eder.²

Bu ilke, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarında “silahların eşitliği” (equality of arms) olarak adlandırılmakta ve adil yargılanma hakkının ayrılmaz bir unsuru olarak kabul edilmektedir.³

Anayasa Mahkemesi de benzer şekilde, taraflar arasında usul bakımından dengenin sağlanmasının zorunlu olduğunu vurgulamaktadır.⁴

1. Ceza Muhakemesinde Usul Farklılıklarının Sınırları

Ceza muhakemesinde kanun koyucunun farklı usuller öngörmesi mümkündür. Ancak bu farklılıkların:

Keyfi olmaması

Nesnel bir temele dayanması

Ölçülü olması gerekmektedir.⁵

Aksi hâlde, aynı hukuki durumda bulunan kişiler arasında farklı usullerin uygulanması, eşitlik ilkesini zedeleyebilir.

1. Uzlaştırma ve Ön ödeme Bağlamında Usul Eşitliği

Uzlaştırma ve ön ödeme kurumları, ceza muhakemesinde farklı sonuçlar doğuran alternatif mekanizmalardır. Bu kurumların uygulanma alanının belirlenmesi, doğrudan usul eşitliği ilkesini ilgilendirmektedir.

Anayasa Mahkemesi’nin 2024/197 E., 2025/86 K. sayılı kararında da vurgulandığı üzere:

Aynı suç tipi içinde farklı muhakeme usullerinin uygulanması ancak haklı ve makul bir gerekçe ile mümkün olabilir.

Bu bağlamda:

Bazı sanıkların uzlaştırmadan yararlanabilmesi, bazılarının yararlanamaması eşitlik ilkesinin ihlali sonucunu doğurabilir.

1. Uygulamada Ortaya Çıkan Sorunlar

Ceza muhakemesinde usul eşitliği ilkesinin ihlaline yol açabilecek başlıca durumlar şunlardır:

1. Farklı muhakeme yollarının uygulanması

Aynı suç bakımından farklı usuller öngörülmesi

2. Savunma imkânlarının sınırlandırılması

Sanığın delil sunma veya savunma yapma hakkının daraltılması

3. Usul kurallarının aşırı şekilci yorumlanması

Mahkemelerin usul kurallarını katı şekilde uygulaması

1. Anayasal ve Uluslararası Çerçeve

Usul eşitliği ilkesi:

Anayasa m.36 (adil yargılanma hakkı)

AİHS m.6 kapsamında korunmaktadır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne göre:

Taraflardan birine diğerine nazaran önemli bir avantaj sağlayan usuli düzenlemeler, adil yargılanma hakkını ihlal eder.⁶

Anayasa Mahkemesi de:

Usul kurallarının taraflar arasında dengesizlik yaratacak şekilde uygulanamayacağını kabul etmektedir.⁷

1. Değerlendirme

Anayasa Mahkemesi’nin 2024/197 E., 2025/86 K. sayılı kararı, ceza muhakemesinde usul eşitliği ilkesinin sınırlarını açıkça ortaya koymuştur.

Bu karar ışığında:

Usul kurallarının farklı uygulanması, ancak anayasal ölçütlere uygun olduğu ölçüde geçerlidir

Bu ilke, yalnızca uzlaştırma ve önödeme kurumları bakımından değil, ceza muhakemesinin tüm aşamaları bakımından geçerlidir.

DİPNOTLAR

1. Nur Centel / Hamide Zafer / Özlem Çakmut, Ceza Muhakemesi Hukuku, 14. Baskı, İstanbul 2020, s. 58-60
2. Centel/Zafer/Çakmut, s. 61
3. AİHM, Dombo Beheer B.V./Hollanda, 27.10.1993
4. AYM, B. No: 2013/5619, 15.04.2015
5. AYM, 27.03.2025, E.2024/197, K.2025/86
6. AİHM, Dombo Beheer B.V./Hollanda
7. AYM, Özbakım, B. No: 2014/13156

1. USUL EŞİTLİĞİ İLKESİ VE CEZA MUHAKEMESİNDE UYGULAMA ALANI

Ceza muhakemesi hukukunda usul kuralları, yalnızca yargılamanın teknik işleyişine ilişkin düzenlemeler olmayıp, aynı zamanda bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin korunmasına hizmet eden normatif araçlardır. Bu bağlamda, muhakeme sürecinde tarafların eşit imkânlara sahip olması, adil yargılanma hakkının temel unsurlarından birini oluşturmaktadır.¹

1. Usul Eşitliği İlkesinin Tanımı ve Kapsamı

Usul eşitliği ilkesi, ceza muhakemesinde tarafların iddia ve savunmalarını ileri sürme, delil sunma ve yargılamaya katılma bakımından eşit imkânlara sahip olmasını ifade eder.²

Bu ilke, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarında “silahların eşitliği” (equality of arms) olarak adlandırılmakta ve adil yargılanma hakkının ayrılmaz bir unsuru olarak kabul edilmektedir.³

Anayasa Mahkemesi de benzer şekilde, taraflar arasında usul bakımından dengenin sağlanmasının zorunlu olduğunu vurgulamaktadır.⁴

1. Ceza Muhakemesinde Usul Farklılıklarının Sınırları

Ceza muhakemesinde kanun koyucunun farklı usuller öngörmesi mümkündür. Ancak bu farklılıkların:

Keyfi olmaması

Nesnel bir temele dayanması

Ölçülü olması gerekmektedir.⁵

Aksi hâlde, aynı hukuki durumda bulunan kişiler arasında farklı usullerin uygulanması, eşitlik ilkesini zedeleyebilir.

1. Uzlaştırma ve Ön ödeme Bağlamında Usul Eşitliği

Uzlaştırma ve ön ödeme kurumları, ceza muhakemesinde farklı sonuçlar doğuran alternatif mekanizmalardır. Bu kurumların uygulanma alanının belirlenmesi, doğrudan usul eşitliği ilkesini ilgilendirmektedir.

Anayasa Mahkemesi’nin 2024/197 E., 2025/86 K. sayılı kararında da vurgulandığı üzere:

Aynı suç tipi içinde farklı muhakeme usullerinin uygulanması ancak haklı ve makul bir gerekçe ile mümkün olabilir.

Bu bağlamda:

Bazı sanıkların uzlaştırmadan yararlanabilmesi, bazılarının yararlanamaması eşitlik ilkesinin ihlali sonucunu doğurabilir.

1. Uygulamada Ortaya Çıkan Sorunlar

Ceza muhakemesinde usul eşitliği ilkesinin ihlaline yol açabilecek başlıca durumlar şunlardır:

1. Farklı muhakeme yollarının uygulanması

Aynı suç bakımından farklı usuller öngörülmesi

2. Savunma imkânlarının sınırlandırılması

Sanığın delil sunma veya savunma yapma hakkının daraltılması

3. Usul kurallarının aşırı şekilci yorumlanması

Mahkemelerin usul kurallarını katı şekilde uygulaması

1. Anayasal ve Uluslararası Çerçeve

Usul eşitliği ilkesi:

Anayasa m.36 (adil yargılanma hakkı)

AİHS m.6 kapsamında korunmaktadır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne göre:

Taraflardan birine diğerine nazaran önemli bir avantaj sağlayan usuli düzenlemeler, adil yargılanma hakkını ihlal eder.⁶

Anayasa Mahkemesi de:

Usul kurallarının taraflar arasında dengesizlik yaratacak şekilde uygulanamayacağını kabul etmektedir.⁷

1. Değerlendirme

Anayasa Mahkemesi’nin 2024/197 E., 2025/86 K. sayılı kararı, ceza muhakemesinde usul eşitliği ilkesinin sınırlarını açıkça ortaya koymuştur.

Bu karar ışığında:

Usul kurallarının farklı uygulanması, ancak anayasal ölçütlere uygun olduğu ölçüde geçerlidir

Bu ilke, yalnızca uzlaştırma ve önödeme kurumları bakımından değil, ceza muhakemesinin tüm aşamaları bakımından geçerlidir.

DİPNOTLAR

1. Nur Centel / Hamide Zafer / Özlem Çakmut, Ceza Muhakemesi Hukuku, 14. Baskı, İstanbul 2020, s. 58-60
2. Centel/Zafer/Çakmut, s. 61
3. AİHM, Dombo Beheer B.V./Hollanda, 27.10.1993
4. AYM, B. No: 2013/5619, 15.04.2015
5. AYM, 27.03.2025, E.2024/197, K.2025/86
6. AİHM, Dombo Beheer B.V./Hollanda
7. AYM, Özbakım, B. No: 2014/13156

 V SONUÇ VE GENEL DEĞERLENDİRME

Ceza muhakemesi hukukunda soruşturma ve kovuşturma evreleri arasındaki ayrım, yalnızca teknik bir tasnif olmayıp, muhakemenin işleyişi ve tarafların sahip olduğu haklar bakımından belirleyici bir nitelik taşımaktadır. Bu çerçevede uzlaştırma ve önödeme gibi alternatif çözüm yolları, ceza adalet sisteminin etkinliğini artırmayı amaçlamakla birlikte, bu kurumların uygulanma alanının belirlenmesi anayasal ilkeler ışığında değerlendirilmek zorundadır.

Anayasa Mahkemesi’nin 27.03.2025 tarihli, 2024/197 Esas ve 2025/86 Karar sayılı kararı, ceza muhakemesinde usul farklılıklarının sınırlarını açıkça ortaya koymuştur. Mahkeme, aynı suç tipi içerisinde yer alan fiiller bakımından farklı muhakeme usullerinin öngörülmesini, ancak nesnel ve makul bir temele dayanması hâlinde kabul edilebilir görmüş; aksi durumda eşitlik, hukuki güvenlik ve adil yargılanma ilkelerinin ihlal edileceğini belirtmiştir.

Bu karar, ceza muhakemesinde usul kurallarının yalnızca teknik düzenlemeler olmadığını, aynı zamanda anayasal denetime tabi normlar olduğunu göstermektedir. Nitekim usul kurallarının uygulanmasında benimsenen yaklaşım, doğrudan bireylerin adil yargılanma hakkını etkilemektedir.

Bu bağlamda, uzlaştırma ve ön ödeme kurumlarının uygulanmasında ortaya çıkan farklılıkların, yalnızca kanuni düzenlemelerle değil, aynı zamanda anayasal ilkeler çerçevesinde de değerlendirilmesi gerekmektedir. Aynı hukuki durumda bulunan kişilerin farklı muhakeme usullerine tabi tutulması, usul eşitliği ilkesini zedeleyebilecek niteliktedir.

Sonuç olarak, ceza muhakemesinde usul kurallarının uygulanmasında esas alınması gereken yaklaşım, şekilci değil, hak eksenli bir yorumdur. Kanun koyucunun ve uygulayıcıların, usul kurallarını yorumlarken eşitlik, ölçülülük ve adil yargılanma ilkelerini gözetmesi zorunludur. Anayasa Mahkemesi’nin söz konusu kararı, bu yaklaşımın ceza muhakemesi hukukundaki yansıması olarak değerlendirilmelidir.